നോവൽ

വഴിയമ്പലം - 3

അമ്പഴയ്ക്കാട്ട് ശങ്കരൻ
അവസാനമണിക്കൂറിന്റെ അന്ത്യത്തിന്‌ പത്തുനിമിഷം മുമ്പ്‌ അദ്ധ്യാപകൻ ക്ലാസ്‌ നിർത്തിയപ്പോൾ ആഹ്ലാദത്തിന്റെ ഇരമ്പലുയർന്നു. വിശ്രമമില്ലതെ പണിയെടുത്തിരുന്ന പേനക്ക്‌ സുരക്ഷിതത്വത്തിന്റെ മൂടിയണിഞ്ഞപ്പോൾ സന്തോഷം തോന്നിയിരിക്കണം. വിദ്യാർത്ഥികളെല്ലാം പുറത്തിറങ്ങുംവരെ, പുളിമരകൊമ്പിൽ ഊഞ്ഞാലാടുന്ന അടക്കാപക്ഷിയെ വെറുതെ നോക്കിയിരുന്നു. കോണിപ്പടിയിറങ്ങി താഴത്തെത്തിയപ്പോൾ നാരായണേട്ടൻ സ്‌കൂട്ടർ സ്‌റ്റാർട്ട്‌ ചെയ്യുകയാണ്‌.

“വിഷ്ണു പോരുന്നോ. ബസ്‌റ്റാന്റിലിറക്കാം.”

“ഇല്ല. ഒരിടം വരെ പോകാനുണ്ട്‌”

- ആള്‌ മഹാ ബോറനാണല്ലെ? ഞങ്ങൾ ആൾക്കിട്ടിരിക്കുന്ന പേരറിയണോ, കീഴ്‌കൊമ്പൻ.
നാരായണേട്ടനെ കണുമ്പോഴൊക്കെ ശ്യാം പറയാറുള്ള വാക്കുകളാണ്‌ ഓർമ വരിക. വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക്‌ നാരായണൻ സാർ ഒരു വിനോദോപകരണമാണ്‌. നമ്പൂതിരി വിഡ്‌ഢിത്തങ്ങളുടെ തലതൊട്ടപ്പനും. പത്തിൽ തോറ്റ കുഞ്ഞോപ്പോൾക്ക്‌ ഇങ്ങിനെയുരെ ബന്ധം ഭാഗ്യമായിട്ടാണ്‌ കരുതിയിരുന്നത്‌. കണ്ണുനീരിന്റെ ഉപ്പു രസത്തിൽ ചിരിക്കുന്ന കുഞ്ഞോപ്പോളെ ഓർക്കുമ്പോൾ കീഴ്‌കൊമ്പനോട്‌ അരിശം തോന്നാറുണ്ട്‌.

“ഇല്ലത്ത്‌ നേരാനേരത്തിന്‌ എത്തില്ലെന്ന്‌ നിർബന്ധമാണോ?”

സ്‌കൂട്ടറിന്റെ താളാത്മകമായ ശബ്ദത്തിനിടയിൽ നാരായണേട്ടൻ ഒരിക്കൽകൂടി ചോദിക്കുന്നു. ഇതിന്‌ മറുപടി പറഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞോപ്പോൾക്ക്‌ ഒരിക്കൽകൂടി കരയേണ്ടിവരുമെന്നോർത്ത്‌ മിണ്ടാതെ നിന്നു.

സ്‌കൂട്ടറിന്റെ ശബ്ദം അന്തരീക്ഷത്തിൽ അലിഞ്ഞില്ലാതായപ്പോൾ പൊടിയും പോക്കുവെയിലും നിറഞ്ഞ റോഡിലൂടെ നടന്നു. റോഡിനിരുവശത്തുമുള്ള ചുവരുകളിൽ ഇലക്ഷനേല്പിച്ച ആഘാതത്തിന്റെ വടുക്കൾ മായാതെ കിടക്കുന്നു. വെള്ളയടിച്ച്‌ ചുവന്ന അക്ഷരത്തിൽ എഴുതിയ ശ്യാമിന്റെ പേരും ഒരു നിമിഷമെങ്കിലും നോക്കാൻ പോന്ന ആകർഷകത്തമുള്ളവയാണ്‌. എണ്ണൂറോളം വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ ശ്യാം കോളേജിന്റെ നേതൃത്വം ഏറ്റെടുത്തപ്പോൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബസന്തോഷിച്ചത്‌ രാഘവനായിരുന്നു. ഇരു മുന്നണികളും തരിച്ചിരുന്നുപോയി!
- ഞാൻ തീർച്ചയായും അടിസ്ഥനവർഗത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയാണ്‌. ഇലക്ഷൻ സംഘടനാപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമാണെന്ന്‌ വിശ്വസിക്കുന്ന ഈ സംഘടനയിൽ ബൂർഷ്വാ വ്യാമോഹമുള്ളവർ പലരും കാണും.

ഒന്നും മനസ്‌സിലായില്ലെന്ന്‌ പറയൻ മടി തോന്നി. എല്ലാം മനസിലാക്കിത്തരാൻ രാഘവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വന്നപ്പോൾ അയാളെ അറിയാൻ കഴിഞ്ഞു. അയാൾ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സംഘടനയെക്കുരിച്ച്‌ പലതും മനസ്‌സിലാക്കുകയും ചെയ്തു.

- വ്യക്തിത്വം പലപ്പോഴും ബലിയാടാകുന്നത്‌ സംഘടനയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതുകൊണ്ടല്ല. സംഘടനയുടെ നിയന്ത്രണം ഒരു പിടി ആളുകളുടെ കൈയിൽ അകപ്പെടുന്നതിനെതിരെ ജാഗ്രത പുലർത്താത്തതുകൊണ്ടാണ്‌.

രാഘവന്‌ ഉത്തരമില്ലാത്ത ചോദ്യങ്ങളില്ലായിരുന്നു. പിന്നീട്‌ രാഷ്ര്ടീയം ചർച്ചാവിഷയം അല്ലാതെയായി. ഒടുവിൽ സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഇടയിലെ ചൂടുള്ള ചർച്ചകൾ സൗഹൃദം ഊട്ടിയുറപ്പിക്കാൻ ഉതകുന്ന ഉപകരണമായി.

“ഹലൊ വിഷ്ണു”

തിരിഞ്ഞുനോക്കിയപ്പോൾ പ്രതാപൻ. തിരിച്ചൊന്നും പറയണമെന്ന്‌ തോന്നിയില്ല.

“തനിക്ക്‌ ചെവി കേൾക്കില്ലെ. സ്വപ്നം കാണ്വാണോ?”

ഉത്തരം പറയേണ്ട ചോദ്യമല്ലെന്നറിഞ്ഞ്‌ വെറുതെ ചിരിച്ചു. ഇതിനുമമ്പ്‌ ഒന്നുരണ്ടു തവണ വിളിച്ചുകാണും. കേട്ടില്ല.

ഏതായാലും ഇനി ബസ്സ്‌ സ്‌റ്റോപ്പ്‌ എത്തും വരെ സ്വൈരം തരില്ലെന്ന്‌ ഉറപ്പാണ്‌. ഒരു പക്ഷെ ഇയാളിൽ നിന്നും കിട്ടുന്ന വിവരങ്ങൾ രാഘവന്‌ ഉപകാരമായേക്കും.

“നിങ്ങളുടെ സമരം എവിടെവരെയായി. കുട്ടികളുടെ പിന്തുണ ഉണ്ടോ?”

“ഉണ്ടോ എന്നോ, ഇന്നത്തെ പിക്കറ്റിങ്ങിൽ അഞ്ഞൂറിലേറെ പേർ പങ്കെടുത്തു.”

പച്ചക്കള്ളം പറയാൻ പ്രതാപൻ മിടുക്കനാണ്‌. നൂറ്‌, ഏറിയാൽ നൂറ്റമ്പത്‌, അത്രയെ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.

“നാളെ മുതൽ അനിശ്ചിതകാലസമരമാണ്‌”

പ്രതാപൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

“നിങ്ങളുടെ ഡിമാന്റുകൾ ബേന്തൊക്കെയാണ്‌?”

“ശ്യാമടക്കം റാഗിംങ്ങ്‌ വീരന്മാരെ കോളേജിൽനിന്ന്‌ പുറത്താക്കുക. കോളേജ്‌ യൂണിയൻ പിരിച്ചുവിടുക”

ഇക്കൊല്ലം സമരം കുറവായിരിക്കട്ടെ എന്നായിരുന്നു പ്രാർത്ഥന. എതായാലും ഒരു മാസത്തെ ക്ലാസ്‌ പോയതുതന്നെ.

“കുട്ടികൾ പരാതിപ്പെട്ടിട്ടില്ല, വാർഡന്‌ ഒരു വിവരവുംം അറിയുകയുമില്ല. പിന്നെങ്ങിനാ പ്രൻസിപ്പൽ നടപടിയെടുക്കാ”

“പരാതിയില്ലെങ്കിൽ സംഭവം നടന്നില്ലെന്ന്‌ വാദിക്കരുത്‌”

ചോദ്യം പ്രതാപനെ ചൊടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. മറുപടിയിലെ നീരസം അതാണ്‌ വിളിച്ചറിയിക്കുന്നത്‌

“അതൊക്കെ പോട്ടെ. വിഷ്ണുവിന്‌ ശ്യാം എവിടെയുണ്ടെന്ന്‌ അറിയുമോ?”

അങ്ങിനെ വരട്ടെ! അതാണ്‌ പ്രതാപന്റെ ആവശ്യം. ഇത്രയും നേരത്തെ വാചകകസർത്തിന്റെ ഉദ്ദേശം അതായിരുന്നു. സ്‌കൂട്ടറിൽ മടങ്ങിവരുന്ന നാരായണേട്ടൻ ഇപ്പോൾ തന്നെ രക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.

“അതെനിക്കറിയില്ലല്ലോ. പ്രതാപൻ നടന്നോളു.”

പ്രതാപൻ നിരാശയോടെ നടന്നുനീങ്ങുമ്പോൾ നാരായണെട്ടൻ സ്‌കൂട്ടർ തിരിച്ചുനിർത്തി.

“ഒരു കാര്യം പറയാൻ മറന്നുപോയി. മറ്റന്നാൾ കുട്ടന്റെ പിറന്നാളാണ്‌. എല്ലാവരോടും വരാൻ പറയണം. താനും ഉണ്ടാവൂലോ”

പറയാമെന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഒന്നു മൂളി. പ്രതാപനിലേക്കുള്ള ദൂരം നടത്തത്തിന്റെ വേഗതയാണെന്ന്‌ ഓർക്കുകയായിരുന്നു അപ്പോൾ.

“ഞാനും വരാം. എന്നെ ടൗണിലിറക്കിയാൽ മതി”

പ്രതാപനിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാൻ അതേ ഒരു മാർഗമുള്ളൂ. സ്‌കൂട്ടറോടിക്കുമ്പോൾ നാരായണേട്ടൻ സംസാരിക്കുകയുമില്ല.

“ശരി കേറിക്കോളു.“

പ്രതാപനെ മറികടന്നുപോകുമ്പോൾ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്‌ തലയാട്ടി.

ടൗണിലിറങ്ങി ലോഡ്‌ജിലേക്ക്‌ നടക്കുമ്പോൾ മുറിഞ്ഞുപോയ ചിന്തകൾ ഇണക്കിയെടുക്കണമെന്ന്‌ തോന്നി.

സമീപനത്തിന്റെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾക്കിടയിലും നിലനിന്നു പോന്ന സൗഹൃദത്തെയോർത്ത്‌ അത്ഭുതം തോന്നാറുണ്ട്‌. ഒന്നിൽ വിശ്വാസമർപ്പിച്ച്‌ അതിന്‌ വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്നവർ ബഭാഗ്യവാന്മാരാണ്‌. മുള്ളുകൾ മാത്രം വിരിച്ച ജീവിതപാതയിൽ തന്റെ വിശ്വാസം മാത്രമാണ്‌ തനിക്ക്‌ തണലേകുന്നതെന്ന്‌ രാഘവൻ ആവർത്തിച്ച്‌ പറയാറുണ്ട്‌.

ശ്യാമിന്റെ ചിന്താഗതിയാന്‌ ഏറെ രസകരം. നാം മഹാന്മാരല്ലെന്നിരിക്കെ ചോദ്യങ്ങളിലും ഉത്തരങ്ങളിലും നമുക്കെന്തുകാര്യം. അവനവന്‌ തോന്നുന്നത്‌ എന്തോ അതാണെത്രെ ശരി. ഒരു വരയിട്ട്‌ അതിനപ്പുറം തെറ്റും ഇപ്പുറം ശരിയുമെന്നത്‌ അവനന്യമാണ്‌. ഓരോ പ്രവർത്തിയിലും തന്റെ വാദം ശരിയാണെന്ന്‌ അവൻ തെളിയിക്കുകയും ചെയ്യും.

ശരിയും തെറ്റും ആപേക്ഷികമാണെന്ന അറിവ്‌ വീർപ്പുമുട്ടിക്കുന്നു. രണ്ടൂ വഞ്ചിയിലും കാലുവെക്കരുതെന്ന്‌ രാഘവൻ ഇടക്കിടെ ഓർമിപ്പിക്കുമ്പോൾ അകലുന്ന വഞ്ചികൾക്കിടയിലെ ഇളം കുളിരാണ്‌ ഇഷ്ടമെന്ന്‌ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ പറയാറുണ്ട്‌.

കാറ്റും വെളിച്ചവും പിന്നെ നഗരത്തിന്റെ ശബ്ദകോലാഹലങ്ങളും തിരിച്ചുവന്നപ്പോൾ നിനക്ക്‌ ഭ്രാന്താണെന്ന്‌ മനസ്സ്‌ വിളിച്ചുപറയുന്നുണ്ടെന്ന്‌ തോന്നി. അതെ, ഭ്രാന്ത്‌ തന്നെയാണെന്ന്‌ ചിരിച്ചുകൊണ്ടോർത്തു.

ലോഡ്‌ജിന്റെ ഗെയ്‌റ്റ്‌ തുറന്ന്‌ ശ്യാമിന്റെ മുറിക്ക്‌ നേരെ നടന്നു. ശ്യാമിനെ വിളിച്ചുകോണ്ട്‌ കതകിൽ ഒന്നുരണ്ടു പ്രവശ്യം മുട്ടി. വാതിൽ തുറന്നിട്ടും അനങ്ങാതെ നില്‌ക്കുന്ന ശ്യാമിന്റെ ക്ഷീണിച്ച മുഖത്തേക്ക്‌ നോക്കി അല്പനേരം സംശയിച്ചു നിന്നു.

“ഞാൻ കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു.”

അവസാനം അസാധാരണ ഗൗരവത്തിൽ ശ്യാം പറഞ്ഞു തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഇവന്റെ പ്രസരിപ്പ്‌ എവിടെ പോയൊളിച്ചെന്ന്‌ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.

“രാഘവൻ എത്തിയില്ലെ, അല്ലെ”

“അതിന്‌ അവൻ വരാമെന്ന്‌ പറഞ്ഞോ”

“ഉവ്വ്‌. ഇന്നു എക്സിക്യൂട്ടീവ്‌ ഉണ്ട്‌. അത്‌ കഴിഞ്ഞ്‌ നിന്നെ കാണണമെന്ന്‌ പറഞ്ഞു.”

ആവശ്യത്തിലേറെ സംസാരിക്കുന്ന കൂട്ടത്തിലാണ്‌ ശ്യാം. ഇപ്പൊഴത്തെ മൗനത്തിന്റെ കാരണം ഊഹിക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ.

“വരുന്ന വഴി പ്രതാപനെ കണ്ടിരുന്നു. അനിശ്ചിതകാല സമരത്തിലേക്കാണ്‌ അവരുടെ പോക്ക്‌.”

ബേവിടെയെങ്കിലും ഒന്നു തുടങ്ങണമല്ലോ. ഇവനാണെങ്കിൽ തലക്ക്‌ കയ്യും കൊടുത്ത്‌ കുനിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്‌.

“നിയെന്താണൊന്നും പറയാത്തത്‌. നിനിക്കിപ്പോൾ പശ്ചാത്താപം തോന്നുന്നുണ്ടോ?”

“അല്പം ജാള്യത തോന്നുന്നുണ്ട്‌. പക്ഷെ തെറ്റ്‌ ചെയ്തു എന്ന തോന്നൽ ഒട്ടും തന്നെയില്ല. നീ വിചാരിക്കുന്നുണ്ടാവും ഞാനാകെ ഉലഞ്ഞിരിക്കുകയാണെന്ന്‌. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ കൊല്ലം ഗീത തന്ന ഷോക്ക്‌ ആലോചിക്കുമ്പോ ഇപ്പോഴത്തെ അവസ്ഥ എത്ര ഭേദമാണ്‌.“

തലയുയർത്തി പറഞ്ഞശേഷം അവൻ കട്ടിലിലിന്‌ നെടുകെ കിടന്നു.

”ഗീത നിന്നെ വല്ലാതെ ഇൻസൾട്ട്‌ ചെയ്തു എന്നുള്ളത്‌ ശരിയാണ്‌. അതിന്‌ രാജു....“

”എന്തു പിഴച്ചൂന്നായിരിക്കും. നോക്ക്‌ വിഷ്ണു, രാജു നീ വിചാരിക്കണ പോലെയല്ല. നല്ല മെന്റൽ സ്ര്ടെങ്ങ്ത്‌​‍ുണ്ടവന്‌. അവസാനം അലറി വിളിച്ചത്‌ മുറിയിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാനാണ്‌. അല്ലാതെ മെന്റലി ഡിപ്രസ്‌ഡ്‌ ആയതുകൊണ്ടൊന്നുമല്ല.“

”നിന്റെ വേദാന്തമൊന്നും എനിക്ക്‌ കേൾക്കണ്ട. എനിക്ക്‌ ഒരു കാര്യം അറിയാം. നിനക്ക്‌ കോളേജിൽ നല്ല അംഗീകാരം ഉണ്ടായിരുന്നു. നല്ലൊരു രാഷ്ര്ടീയഭാവിയും. അതെല്ലാം നീ ഒറ്റ ദിവസം കൊണ്ട്‌ കളഞ്ഞുകുളിച്ചു.“

”അംഗീകാരം! അത്‌ കോളേജിൽ ചെന്ന്‌ നാലാളോട്‌ സംസാരിക്കുമ്പോ അറിയാം. പിന്നെ രാഷ്ര്ടിയഭാവി. അതെങ്ങിനാ ഉണ്ടായത്‌. സംഘടനയിൽ വരും മുമ്പ്‌ ശ്യാം എങ്ങിനെയായിരിന്നൂന്ന്‌ എല്ലാവർക്കും അറിയാം.“

രാഘവന്റെ ശബ്ദം കേട്ടപ്പോൾ ശ്യാമൊന്ന്‌ ഞെട്ടിയെന്ന്‌ തോന്നുന്നു. പെട്ടെന്നവൻ എഴുന്നേറ്റ്‌ ചുമരിൽ ചാരിയിരുന്നു. വതിക്കൽ രാഘവൻ വന്നുനിന്നതവനറിഞ്ഞില്ല. രാഘവന്റെ മുഖഭാവം ദേഷ്യമോ ദുഃഖമോ അതോ രണ്ടും കലർന്നതോ എന്ന്‌ അറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അനാവശ്യമായി വികാരങ്ങൾക്ക്‌ വശംവദനകുന്നവനല്ല രാഘവൻ. എന്നാലിപ്പോൾ വല്ലതെ വേദനിപ്പിക്കുന്ന എന്തോ ഒന്ന്‌ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്‌.

“എന്തുണ്ടായി രാഘവാ?”

ഇരിക്കാതെ ജനലിനരികിലെത്തി ബപുറത്തേക്ക്‌ നോക്കിനില്‌ക്കുന്ന അയാളോട്‌ ചോദിച്ചു.

“എന്നെക്കുറിച്ച്‌ ആലോചിച്ചാരും തല പുണ്ണാക്കണ്ട. എന്റെ വഴി നോക്കാനെനിക്കറിയാം.”

“ഒന്ന്‌ മിണ്ടാതിരി ശ്യാം. ഞാൻ രാഘവനോടാണ്‌ ചോദിച്ചത്‌.”

“ആരോട്‌ ചോദിച്ചാലും എനിക്കൊന്നൂല്യ. ഞനെന്തോ വലിയ തെറ്റ്‌ ചെയ്തമതിരി. ഇതൊക്കെ എല്ലാ കോളേജിലും പതിവുള്ളതാ.”

“ഞാൻ നിന്റെ ന്യായീകരണം കേൾക്കാനും, അഹങ്കാരം കാണാനുമല്ല വന്നത്‌. ഒന്ന്‌ രണ്ട്‌ കാര്യങ്ങൾ നിന്നെ അറിയിക്കാനാണ്‌.”

രാഘവൻ തിരിഞ്ഞുനിന്ന്‌ പറഞ്ഞുതുടങ്ങിയപ്പോൾ പറയാനുള്ളത്‌ പറഞ്ഞ്‌ തുലക്കട്ടെ എന്ന ഭാവത്തിൽ ശ്യാം ഇടക്കൊന്ന്‌ നിർത്തി.

“ഇന്നത്തെ മീറ്റിംഗ്‌ തീരുമാനമെടുക്കാതെ പിരിഞ്ഞു. ആകെ ബഹളായി. നിന്നെ പുറത്താക്കണമെന്ന്‌ ശിവാനന്ദനും കൂട്ടരും. പെട്ടെന്ന്‌ ഇങ്ങിനെയൊരു തീരുമാനമെടുത്താൽ യൂണിയൻ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽനിന്നും മാറിനില്‌ക്കുമെന്ന്‌ ചെറിയാനും കൂട്ടരും ”

“ഓ...ഹോ, അപ്പോ ആകെ രസാണല്ലോ.”

“രസം! ഉത്തരവാദിത്തം തരിമ്പെങ്കിലും ബാക്കിയുണ്ടെങ്കിൽ ഇതൊന്നും ആർക്കും രസാകില്ല. അല്ല, ഞാനൊന്ന്‌ ചോദിക്കട്ടെ, നിന്റെ ഭാവംന്താ”

ശ്യാമിന്റെ ലാഘവത്തം രാഘവന്റെ രോഷം ആളിക്കത്തിച്ചു.

“നീ ചൂടാകാതിരി, ഞനിവിടെയിരുന്ന്‌ ചിലതൊക്കെ അറിയുന്നുണ്ട്‌. അവർ പരാതി കൊടുക്കില്ലെന്നാണ്‌ അറിഞ്ഞത്‌. പിന്നെ പ്രിൻസിപ്പൽ എങ്ങിനാ നടപടിയെടുക്കാ. പിന്നെ അവരുടെ സമരം. ഒരാഴ്‌ച്ച ക്ലാസ്‌ പോമ്പോ ഇതിനൊരു തിരിച്ചടി ഉണ്ടാകും.”

“അപ്പോ നടന്നതെല്ലാം നിഷേധിക്കണമെന്നാണോ. പിന്നെന്തിനാ നീ ഹോസ്‌റ്റൽ വിട്ടത്‌. നിയൊന്ന്‌ പുറത്തിറങ്ങി നടന്ന്‌ നോക്ക്‌. അപ്പോഴറിയാം.”

മുഖത്തേക്ക്‌ നോക്കി താനും ഇത്‌ കേൾക്കണമെന്ന മട്ടിൽ രാഘവൻ തുടർന്നു.

“നിയൊന്ന്‌ മനസ്സിലാക്കിക്കോ. നിന്നെ പുറത്താക്കരുതെന്ന്‌ ചെറിയാൻ വാദിച്ചത്‌ നിന്നെ ന്യായീകരിക്കാനല്ല. നിന്റെ ദേഹരക്ഷ കരുതിയിട്ട്‌ കൂടിയാണ്‌. ബസംഘടനയിൽ ഉള്ളിടത്തോളം കാലം ഒരാളും നിന്നെ ഒന്നും ചെയ്യില്ലെന്നാണ്‌ അവൻ പറഞ്ഞത്‌.”

“എന്റെ തടി നോക്കാനെനിക്കറിയാം.”

“അറിയുമായിരിക്കും. പക്ഷെ തെറ്റ്‌ ചെയ്യാൻ നേരത്ത്‌ നിന്റെ കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നവർ ഇപ്പോൾ എവിടെയാണ്‌?”

രാഘവന്റെ ചോദ്യത്തിന്‌ മുമ്പിൽ ശ്യാമിന്റെ അഹങ്കാരം കടപുഴകി വീണു. അവർ മാതാപിതാക്കളുടെ ചിറകിൻ കീഴിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുകയാണെന്ന്‌ അവനെങ്ങിനെ പറയും.

“ഇനിയിപ്പൊ എന്ത്‌ പറഞ്ഞിട്ടും കാര്യമില്ല. നിനക്ക്‌ സംഘടനയിൽ നല്ലൊരു ഭാവി ഞാൻ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു. അതെല്ലാം നീ കളഞ്ഞു കുളിച്ചു. യൂണിറ്റിൽ ശരിക്കും നിന്നെ അറിയാവുന്നവർ ഉള്ളതുകൊണ്ട്‌ നീ രക്ഷപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ജില്ലാ കമ്മിറ്റി കൂടുമ്പോൾ സ്നേഹബന്ധങ്ങൾക്ക്‌ യാതൊരു വിലയും ഉണ്ടാകില്ല. ഉണ്ടാകാനും പാടില്ല.“

സാധാരണ സംഘടനാ കര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കാറില്ല. അതിന്റെ ആവശ്യവും തോന്നാറില്ല. എന്നാലിപ്പോൾ രാഘവന്റെ വാക്കുകളിൽനിന്നും കാര്യത്തിന്റെ ഗൗരവം മനസ്‌സിലാകുന്നുണ്ട്‌. ശ്യമിനെ സംഘടനയിൽ നിന്നും പുറത്താക്കുക, യൂണിയൻ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അലങ്കോലപ്പെടുക, ഇതിനെല്ലാം പുറമെ പരസ്പരം മനസ്‌സിലാക്കിയ നല്ലൊരു സുഹൃത്തിനെ നഷ്ടപ്പെടുക. ഇതൊന്നും സംഭവിക്കാൻ പോകുന്നില്ലെന്ന്‌ തോന്നി.

”എനിക്ക്‌ പോകാറായി. വീട്ടിൽ പോയിട്ട്‌ ടൗണിലേക്ക്‌ തിരിച്ചുവരണം. ചേട്ടൻ ആശുപത്രിയിലാണ്‌. വീട്ടിൽ ചേട്ടത്തിയും കുട്ടികളും മാത്രമേയുള്ളു.“

ചേട്ടത്തിയമ്മ എന്ന്‌ കേട്ടപ്പോൾ നേരം വൈകിയാൽ അക്ഷമയോടെ കാത്തിരിക്കാറുള്ള ഓപ്പോളെ ഓർത്തു. അകലെനിന്ന്‌ ഒരു ബസ്‌സിന്റെ ഇരമ്പൽ കേട്ടാൽ പുറത്തളത്തിലെ വാതിൽ തുറക്കുന്ന ശബ്ദത്തിന്‌ കാതോർക്കുന്ന ഓപ്പോൾ. തിടുക്കപ്പെടുന്ന രാഘവനെ നോക്കി മനഃസാന്നിദ്ധ്യം വീണ്ടെടുത്ത്‌ എഴുന്നേറ്റു.

”ശരി ശ്യാം, ഞങ്ങള്‌ പോണൂ.“

അവൻ ലോഡ്‌ജിന്റെ വരാന്ത വരെ വന്ന്‌ എന്തോ ആലോചിച്ച്‌ ഒന്നും പറയാതെ ബതിരിച്ചുപോയി. ഗെയ്‌റ്റ്‌ ചാരി ഒന്നും മിണ്ടാതെ നടക്കുമ്പോൾ സന്ധ്യയാകാൻ ഇനി അധികസമയമില്ലെന്നറിഞ്ഞു.

ഉന്തുവണ്ടികളിൽനിന്നും ഓലെറ്റിന്റെ മണവും കപ്പലണ്ടി വറുക്കുന്ന ശബ്ദവും
ബസ്‌റ്റാന്റിലെത്തിയതറിയിച്ചു.

“കുറച്ച്‌ കപ്പലണ്ടി തിന്നാം.”

വേണമെന്നോ വേണ്ടെന്നോ രാഘവൻ പറഞ്ഞില്ല.

“ശ്യാമിന്റെ ഭാവി കളഞ്ഞൂന്ന്‌ ഞാൻ പറഞ്ഞൂലോ. അതിന്‌ ചില കാരണങ്ങളുണ്ട്‌”

കപ്പലണ്ടി വാങ്ങി കൊറിച്ചുതുടങ്ങിയപ്പോൾ അതുവരെ നീണ്ടുനിന്ന മൗനം രാഘവൻ ഭജ്ഞിച്ചു. ആകാംക്ഷയോടെ മുഖത്തേക്ക്‌ നോക്കി.

“കഴിഞ്ഞ ജില്ലാകമ്മിറ്റിയിൽ ഒന്ന്‌ രണ്ട്‌ തീരുമാനം എടുത്തിരുന്നു. ശ്യാമിനെ ജില്ലാസെക്രട്ടറിയേറ്റിലും സംസ്ഥാനകമ്മിറ്റിയിലും എടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതാണ്‌ അതിലൊന്ന്‌. സാധാരണ സമ്മേളനങ്ങളിലെ ഇത്തരം പ്രൊമോഷനുകൾ ഉണ്ടാകാറുള്ളൂ. രണ്ടാമത്തേത്‌ യൂണിവേഴ്സിറ്റി സിൻഡിക്കേറ്റിലേക്ക്‌ അവനായിരിക്കും ഇത്തവണത്തെ സ്ഥാനാർതഥി. അവന്റെ പ്രവർത്തനരീതിയെക്കുറിച്ച്‌​‍്‌ സെക്രട്ടേറിയേറ്റിനും സംസ്ഥാനകമ്മിറ്റിക്കും അത്ര കണ്ട്‌ മതിപ്പായിരുന്നു. അഞ്ചാറ്‌ കൊല്ലത്തെ സ്ഥിരം സംഘടനാ പ്രവർത്തകർക്ക്‌ കിട്ടാത്ത ഒരു അപുർവഭാഗ്യമാണ്‌ അവന്‌ കിട്ടിയത്‌. എന്നിട്ട്‌....”

തൊണ്ട ഇടറിക്കൊണ്ട്‌ രാഘവൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ മുൻസിപ്പൽ സൈറണിന്റെ കാതടപ്പിക്കുന്ന ചൂളം വിളിയിൽ മുങ്ങിപ്പോയി.

“ഏറ്റവും കഷ്ടം അതല്ല. ഇനീപ്പോ, ജില്ലാ കമ്മിറ്റിക്ക്‌ ശിവാനന്ദന്റെ പേര്‌ പരിഗണിക്കേണ്ടിവരും.“

സൈറന്റെ ശബ്ദം നിലച്ചപ്പോൾ ബസ്‌ വരുന്നത്‌ ശ്രദ്ധിച്ച്‌ രാഘവൻ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി.

”അപ്പോ താനോ“

ചോദിക്കാതിരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

”രണ്ടാമത്‌ പരിഗണിക്കുന്നത്‌ എന്റെ പേരു തന്നെയായിരക്കും. എന്നാൽ എനിക്കിതിനൊന്നും

നിക്കാൻ പറ്റുമെന്ന്‌ തോന്നുന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ കോളേജും രാഷ്ര്ടീയവും ഒക്കെ വിടേണ്ടിവരും.“

”ആറിയു സീരിയസ്‌“

”അതെ. വിട്ടിലെ സ്ഥിതി അങ്ങിനെയാണ്‌. ഇത്‌ ഞാൻ കുറെകാലമായി ബാലോചിക്കുന്നതാ. ശ്യാം വളർന്ന്‌ വന്നപ്പോൾ നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു യൂണീറ്റും ഏരിയായും അനാഥമാക്കാതെ വിട പറയാമെന്ന്‌ കരുതി.“

രാഘവന്റെ മാറ്റുരച്ച സംഘടനാകൂറും പക്വതയും അതിശയിപ്പിക്കുന്നതാണ്‌.

”എന്റെ ബസ്‌ പോവ്വായി. ഞാൻ പോട്ടെ, നാളെ കാണാം.“

ഒന്ന്‌ നഷ്ടപ്പെട്ട ദുഃഖത്തിൽ മറ്റൊന്നുകൂടി നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന അറിവുമായി നില്‌ക്കുമ്പോൾ, ബസ്‌സിൽ ചാടിക്കയറി ചവിട്ടുപടിയിൽ നിന്ന രാഘവൻ കൈ വീശുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

*
ബ്ലോഗിലേക്ക്......